[pl_wp_title pagelayer-id="xjw1191" site_name="Academy" site_title_state="normal" text-align="left" site_title_style="Muli,30,,600,,,Solid,,Uppercase,," title_color="#ffffffff" title_padding="0,0,0,0"] [/pl_wp_title]
[pl_wp_menu pagelayer-id="mxz8166" nav_list="160" align="right" layout="horizontal" pointer="" m_animation="slide" list_style="none" submenu_ind="caret-down" menu_bg_color_hover="" menu_bg_color_active="" horizontal_padding="23" vertical_padding="10" submenu_color="#ffffff" submenu_bg_color="#0986c0" submenu_horizontal_padding="10" submenu_vertical_padding="10" submenu_left_margin="10" menu_toggle_align="center" menu_toggle_bg_color="#6200eaff" menu_toggle_size="30" slide_style="pagelayer-wp_menu-right" menu_width="30" menu_items_width="100" menu_posy="8" menu_bg="color" close_size="25" close_padding="8" close_color="#ffffff68" close_bg_color="#00000036" close_hover_delay="600" close_color_hover="#ffffff" close_bg_color_hover="#000000" submenu_position="left" menu_items_bg="#000000ff" menu_color="#ffffffff" menu_typo="Noto Sans,14,,600,,,Solid,,Uppercase,," menu_color_hover="#6200eaff" drop_breakpoint="tablet" menu_toggle_align_tablet="right" menu_toggle_color="#ffffffff" menu_toggle_size_tablet="20" menu_toggle_padding_tablet="10" menu_posy_tablet="5" vertical_padding_tablet="14" ele_css="{{element}} .pagelayer-wp_menu-ul .menu-item a { justify-content: center; }" align_mobile="center" menu_toggle_align_mobile="right" menu_toggle_size_mobile="20" menu_toggle_padding_mobile="10" menu_width_mobile="50" menu_colors="active" menu_color_active="#6200eaff"] [/pl_wp_menu]

Cursus kunstgeschiedenis Amsterdam
januari 2022

20+21/1 Barok Antwerpen: Rubens, Van Dijck & Jordaens (FHM 15/10-30/1)
Na de dood van Rubens en het vertrek van Van Dijck naar Londen was Jacob Jordaens de onbetwiste meester van de Antwerpse School van barokschilders. Hoewel hij protestant werd, kreeg hij nog veel katholieke opdrachten. Toen zijn dochter naar Den Haag verhuisde, kocht hij ‘op een boogscheut van Den Haag’ een buitenverblijf in Voorburg. Om die reden werd hij twee keer voor wel heel prestigieuze opdrachten in de Republiek uitgenodigd. Eerst door Amalia van Solms, die een eskader Noord- en Zuid-Nederlandse schilders inzette om de Oranjezaal van Huis ten Bosch ter nagedachtenis aan Frederik Hendrik te decoreren, waarbij Jordaens de grootste schilderingen mocht doen. En vervolgens door Amalia's belangrijkste tegenstrever, de stad Amsterdam, voor vier schilderingen in de Burgerzaal van het nieuwe stadhuis op de Dam.

27+28/1 De Estado Novo en het glorierijke verleden van Portugal (500 jaar Magellán)
De Estado Novo (1933-74) was de katholiekste staat van de twintigste eeuw, gebaseerd op de pauselijke encyclieken Rerum Novarum van Leo X (1891) en Quadragesimo anno van Pius XI (1931). Portugal was uitverkoren om Gods woord over de wereld te verspreiden. Fatima werd een heiligdom van ongekende proporties; in Lissabon verrees een reusachtig Christusbeeld om Portugal buiten de oorlog te houden. Het hele, straatarme land werd volgezet met standbeelden van koning Manuel en zijn ontdekkingsreizigers Vasco da Gama, Magelhaes (die in 1522 de eerste reis om de wereld volbracht) en Cabral, plus een enorm aantal andere historische helden van staat, geloof en wetenschap. Die hang naar het verleden bereikte een hoogtepunt met de wereldtentoonstelling in Lissabon in 1940, de Exposição do Mundo Portugues, waar ook het nog uitgestrekte koloniale rijk, van Angola tot Macao, in Portugals heilige missie werd betrokken.

04/2 Ballets russes (Sergei Diagilev 150 jaar; Russische avant-garde, Hermitage 29/1-)
De fameuze Ballets russes zijn een initiatief van drie kunstminnaars in Sint-Petersburg, die de provincialiteit van de Russische kunstwereld aan willen pakken en Rusland open willen breken voor de moderne kunst zoals die in Parijs wordt gemaakt. De oprichters van Wereld van de Kunst willen de verschillende kunstvormen versmelten in één uitdrukking. In ballet moeten beeldende kunst, muziek en poëzie samenkomen. De schilders Léon Bakst en Alexandre Benois en de producent Serge Diaghilev veroveren met hun spectaculaire, op Russische folklore en 1001 Nacht gebaseerde voorstellingen eerst het Russische en vervolgens het Berlijnse publiek en maken zich dan op voor de hoofdprijs: Parijs. In 1909 strijken ze in de Franse hoofdstad neer en zijn ze een onmiddellijk succes. Vooral de bonte kleuren en het ongeremde exotisme jagen de hoofden op hol en inspireren parfums, mode en andere toegepaste kunst. De schreeuwende, contrasterende kleuren van de Ballets Russes zijn ontleend aan de schilderijen van de Fauves, maar deze schilders zijn enthousiaste bezoekers van de ‘soirées russes’ en Derain, Matisse en Van Dongen laten zich op hun beurt weer inspireren tot ‘dansende’ schilderijen. De oude Rodin maakt een serie kleine figuurtjes die ‘dans’ voorstellen; een ervan, uit 1912, is genoemd naar de Russische sterdanser Vaslav Nijinski.
In 1917 bekennen de Ballets russes zich tot de moderne kunst. Tot dan toe hebben Russische en Franse componisten en librettisten sprookjes of woeste scènes uit het heidense Rusland geleverd voor kostuums en decors van Russische kunstenaars. Nu krijgt de piepjonge Jean Cocteau de vrije hand in een radicaal moderne productie, waarvoor Erik Satie de muziek verzorgt en Picasso kostuums en decors. Parade behelst niet meer dan een circusoptocht op een banaal soort carnavalsmuziek. Ondanks de felle reacties is de productie een succes. En Picasso wordt een vaste medewerker aan het Russisch Ballet. Vooral met Stravinsky werkt hij innig samen gedurende de jaren twintig.

11/2 Tutmania: 100 jaar Toet-anch-Amon & 200 jaar Champollion
Op 4 november 1922 legt de archeoloog Howard Carter de deur naar het graf bloot waar hij vijftien jaar naar gezocht heeft. Met zijn geldschieter Lord Carnarvon betreedt hij voor het oog van vele getuigen en camera's de in vergelijking met andere koningsgraven nauwelijks geplunderde schatkamer van Toet-anch-Amon. De meest onbenullige farao van het oude Egypte, die nog voor zijn zeventiende overleed, is in één klap de beroemdste Egyptenaar van de twintigste eeuw. Carnarvon sterft drie weken na de officiële betreding aan een muggenbeet, hetgeen 'de vloek van de farao' tot onverwoestbaar thema maakt, van een serie mummiefilms tot Kuifjes avontuur De sigaren van de farao uit 1932. Het nieuws van de spectaculaire ontdekking gaat als een lopend vuurtje de hele wereld rond. Alle werkzaamheden rond de opgravingen worden sensationeel in de publiciteit gebracht, van elke fase foto's gemaakt en in kranten rond de wereld gepubliceerd. De Egypte-rage die daardoor ontstaat, infecteert alle facetten van de mondaine wereld van het jazz-tijdperk.

18/2 Alphonse Mucha en de Art Nouveau in Parijs (HGM 5/2-3/7)
Je kon er aan het eind van de negentiende eeuw niet omheen: weelderige illustraties van gestileerde, sierlijke vrouwen. Als een van de meest invloedrijke en gevierde kunstenaars in fin-de-siècle Parijs creëerde de Moravische schilder Alphonse Mucha (1860-1939) een onderscheidende stijl die synoniem staat voor de Art Nouveau. Legendarisch zijn zijn theateraffiches, vooral die met Sarah Bernhardt, maar ook talloze reclameaffiches en kalenderbladen, tijdschriftomslagen en illustraties vervaardigde hij tot zijn terugkeer naar Tsjechië, waar hij zich inzette voor het herboren vaderland en jaren werkte aan zijn 'Slavisch Epos'.

04/3 Arbeiderscultuur in Amsterdam 1920-40 (Fré Cohen, Museum Het Schip 2/11-4/9)
Al voor de Russische revolutie zetten kunstenaars zich in voor de vertrapten en onderdrukten in Nederland, maar in het interbellum ontstond een heuse arbeiderscultuur in Amsterdam. Jan Toorop en Rik Roland Holst stelden de arbeidsverhoudingen en de ongelijkheid in de samenleving al aan de kaak in wandschilderingen en tegeltableaus in bijvoorbeeld de Koopmansbeurs, maar veelal Joodse kunstenaars als Fré Cohen, Eli Smalhout en Meijer Bleekrode zetten zich direct in voor SDAP en NVV. Ook gevierde kunstenaars als Charley Toorop, Johan Helman en Hildo Krop lieten zich van hun geëngageerde kant zien.

11/3 Van WIC tot Brasilia: 200 jaar Brazilië en 200 jaar Mauritshuis
De eerste Europese kunstenaars in Brazilië waren Frans Post en Albert Eckhout, in het gevolg van Maurits 'de Braziliaan' van Nassau, die bij terugkomst een huis in Den Haag betrok dat hij volstouwde met meegenomen souvenirs en schilderijen van tropische landschappen en Indianen. In 1822 werd daar het Koninklijk Kabinet van schilderijen in gevestigd.
In datzelfde jaar 1822 werd Brazilië onafhankelijk van Portugal en werd het een heus keizerrijk, waar de ontwikkeling van een eigen kunst op een academie resulteerde in 'indianismo' en een eigen traditie. Uiteindelijk leverde dat zoveel zelfvertrouwen op dat na 1945 een eigen Biënnale werd gesticht (São Paulo) en een nieuwe hoofdstad, Brasilia, waar als nergens ter wereld de Europese idealen tot uitdrukking komen in expressieve betonstructuren. De militaire dictatuur van de jaren zestig en zeventig zorgde dan weer voor een heel eigen avant-garde, Pop Art en conceptuele kunst.

18/3 De radicale avant-garde: Italiaans Futurisme (Rijksmuseum Twente, 13/2-19/6)
Het Italiaanse Futurisme was aanvankelijk een louter poëtische beweging, onder leiding van Filippo Tomasso Marinetti (1876-1944), tot zich na een lezing in Milaan in 1909 drie schilders tot hem wendden: Umberto Boccioni (1882-1916), Carlo Carrà (1881-1966) en Luigi Russolo (1885-1947).  Vanaf dat moment groeide de beweging als kool, door vele manifesten en manifestaties, in Milaan, Parijs, Londen en Sint-Petersburg, maar ook doordat de Futuristen, die in de eerste plaats beweging wilden brengen in het kubisme, zich op alle denkbare terreinen gingen begeven: na poëzie en beeldende kunst werden ook Futuristische muziek, fotografie en film bedacht, bouwkunst, theater en mode, en uiteindelijk zelfs kookkunst en cocktails bedacht. Niettegenstaande het uitgesproken misogyne karakter van het Futurisme deed er een opvallend aantal vrouwen aan mee.

25/3 De symbolistische ziel van Odilon Redon (Van Gogh Museum)
Odilon Redon (1840-1916) was een symbolistisch kunstenaar, aanvankelijk een graficus en tekenaar met een sterke voorkeur voor het mysterieuze en bizarre, zoals te vinden in Edgar Allen Poe. Eind 19e eeuw verbond hij zich met de visionaire kunstenaarsgroep Les Nabis (de profeten). In deze periode begon hij voor het eerst te werken in kleur: decoratieve panelen met vage toespelingen op Shakespeare, Evangelie en boeddhisme. Hij sloot een diepe vriendschap met de Nederlandse verzamelaar Andries Bonger, vriend en zwager van Theo en Vincent van Gogh. Zodoende is veel van zijn werk in Nederland, in het Van Gogh Museum en het Kröller-Müller Museum.

01/4 Voor vorst en vaderland: nationalisme in Nederland (450 jaar Den Briel, 1 april 1572)
Dankzij Helmers, Tollens en Van Lennep waren de Nederlanders al aardig op de hoogte van hun vaderlandse geschiedenis, maar in 1868 ging het pas goed los met de nationale viering van de Slag bij Heiligerlee, compleet met koninklijke inhuldiging van het monument. Vier jaar later stelde de herdenking van de inname van Brielle ('Op 1 april verloor Alva zijn bril') dat volledig in de schaduw, hoewel deze viering door radicale protestanten werd 'gekaapt', tot groot chagrijn der liberalen en vooral katholieken, die de Martelaren van Gorcum heilig wisten te laten verklaren en zo hun eigen Tachtigjarige Oorlog konden herdenken. Vondel kwam uit de kast als katholieke held van de Gouden Eeuw en zo werd de vaderlandse geschiedenis een partijstrijd, waar opeenvolgende Oranjes het hunne aan bijdroegen.

donderdagavond online, van 20.00 tot 22.00
vrijdagmorgen in MFC de Binnenhof, A.J. Ernststraat 112, van 9.30 tot 11.30
vrijdagmiddag in het Plein van Siena, Rijnstraat 109, van 12.15 tot 14.15

Voor tien colleges betaalt u € 125,- tevoren over te maken op NL67 INGB 0003951370,
ten name van M. Didier, graag met vermelding van de gekozen (hoofd)locatie.

Een halve cursus volgen kan ook: voor 5 lessen betaalt u dan 80 euro. Wel graag aangeven welke lessen u precies wilt volgen. Een losse lezing kunt u voor 20 euro bijwonen, maar ook dan moet u zich van tevoren aanmelden.

U kunt zich inschrijven voor de cursus door een mail te sturen per contactformulier

Een voorbeeld van een college, maar dan vooraf opgenomen, vindt u hier.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column]